Fahişe Kimdir Bölüm 1

Okuma süresi yaklaşık: 7 dakika

Daha Önce Oku

Kimileri Papa olduğunu söyler, kimileri ekonomi olduğunu. Herkes olabilir — hatta kilise bile. Peki fahişe Babil kimdir?

Genel bakış

  1. bölüm fahişe Babil hakkındadır, ama onu tanımlamak kolay değildir, çünkü bu bölümde birbiriyle etkileşim içinde olan çok sayıda karakter vardır. Onlara birer birer bakalım.

Bölüm, büyük fahişeyle başlar: yeryüzünün kralları onunla zina eder ve o tüm dünyayı sarhoş eder. Ardından bir melek, onu saran gizemi açmaya başlar. İlk ipucu, kadının yedi başlı ve on boynuzlu bir canavarın (13. bölümden) üzerinde oturmasıdır ve kadının kendisi Babil olarak tanımlanır. Yedi baş, birbiri ardına hüküm süren yedi tepe ya da yedi kral olarak ortaya çıkar; canavarın kendisi ise sekizinci bir kraldır. On boynuz ise aynı anda hüküm süren ve tüm güçlerini canavara devreden on kraldır.

Ardından canavar kutsallara karşı savaşır, ama İsa bu savaşı kendi üstlenir — ve sahne, canavar ile kralların fahişeye dönüp ondan nefret etmesi ve onu yok etmesiyle sona erer.

Tek bir bölüm için bu çok fazla oyuncu, ama her biri resmi tamamlamak için gereklidir. Bu bölüm, şeytanın sisteminin tam bir tasvirine parça parça ulaşır. Öyleyse konuyu parçalara ayıralım.

Kızıl canavar

Bu canavarın, 13. bölümdeki İlk Canavar’la birçok paralelliği vardır. Aşağıdaki tabloda eşleşen ayrıntılar kalın, eşleşen sonuçlar ise italik olarak işaretlenmiştir.

Vahiy 13’teki ilk canavarVahiy 17’deki canavar
7 başı ve 10 boynuzu vardır7 başı ve 10 boynuzu vardır
Başı boğazlanmış gibidir, yeniden büyür5 kral düşmüştür, biri duruyor, biri henüz gelmedi (ikisi de canavarın gizemli sürekliliğine ve geri dönüşüne işaret eder, krş. var olan, şimdi olmayan ve yeniden gelecek olan canavar)
Canavara karşı kim savaşabilirCanavar Kralların Kralı'na karşı savaş açar
Küfür dolu konuşmaKüfür dolu ad
Kutsallarla savaşır ve onları yenerKuzu'yla savaşır ve yenilir
Fahişeyle savaşır ve onu yok eder.
Yaşam kitabında adı yazılı olmayan herkes canavara taparYaşam kitabında adı yazılı olmayan herkes şaşkınlığa uğrar

Bu canavar aynı zamanda, askeri gücü de dâhil olmak üzere, imparatorun bir resmidir; kızıl rengi ise krallığa işaret eder.

  1. ve 11. ayetlerde canavar üç kez şöyle tanımlanır:
  • bir zamanlar vardı, şimdi yok, ama Uçurum'dan çıkıp yıkımına gidecek
  • bir zamanlar vardı, şimdi yok, ama gelecek
  • bir zamanlar vardı, şimdi yok, … yıkımına gidiyor

Bu, Tanrı’nın Vahiy 1:8’de Ebedi Olan, var olan, var olmuş ve gelecek olan şeklindeki kendi tanımının bir parodisidir.

Yedi tepe ve yedi kral

Kadının üzerinde oturduğu yedi tepe, Roma’yı tanımlayan yedi tepedir — bu, yorumcular arasında neredeyse oybirliğiyle kabul edilen bir sonuçtur, çünkü Roma antik çağda “yedi tepe üzerindeki şehir” olarak ünlüydü. İlk okuyucular için Roma, imparatorun makam yeriydi; imparator, sanki Tanrı’yla eşitmiş gibi Rablerin Rabbi ve Kralların Kralı olarak övülüyordu — bu, Papa ya da daha sonra Roma’da yaşamış olan başka biri hakkında bir kehanet değildir.

Aynı zamanda tepeler krallıkları da temsil edebilir, çünkü metin onları kral olarak yorumlamaya devam eder ve her kralın kendine ait bir krallığı vardır. Bu okuma, Yeşaya'da en büyük krallığın bir dağ olarak resmedilmesiyle ve Babil'in bir dağ olarak tanımlanmasıyla ve Daniel'de yeryüzünü dolduran, yeni tanrısal krallığı temsil eden dağla desteklenir. Edom’un kendi dağlık anayurdu benzer bir dile yol açtı (Edom'un dağı, Seir Dağı); ancak orada dağ, sadece sembolik bir imge değil, Edom’un gerçek toprağıdır.

Yedi kral kimdir? Beşi zaten düşmüştür, biri şu anda hüküm sürmektedir ve yedincisi henüz gelmemiştir, gelince de yalnızca kısa bir süre hüküm sürecektir. Birlikte kronolojik bir diziyi tanımlarlar ve bu süre boyunca kralların canavarı desteklediğini gösterirler. Bu, kitabın tarihlendirilmesi açısından Vahiy’in en çok tartışılan bölümlerinden biridir: bazı araştırmacılar belirli bir “altıncı kral"a (genellikle Nero) ulaşmak için Julius Sezar’dan ya da Augustus’tan itibaren gerçek imparatorları saymaya çalışır ve bunun MS 60’ların sonlarına işaret ettiğini öne sürer; erken kilisenin kendi tanıklığını (İrenaeus) izleyen çoğunluk görüşü ise, Yuhanna’nın Domitianus döneminde, MS 90’ların ortasında yazdığını kabul eder ve diziyi burada yaptığımız gibi daha sembolik okur. Belirli bir altıncı kralı adlandırmaya çalışmayacağız; mesele kesin bir sayım değil, son geri sayımın yakın olmasıdır — uyanık kalma çağrısıdır. Bu tarihlendirme sorusunun sitenin genelinde nasıl işlendiğine dair daha kapsamlı bir bakış için Vahiy'i kim, ne zaman yazdı yazısına bakın.

Ardından canavarın kendisi de yedilerden biri olan sekizinci bir kral olarak gelir. Daha sonraki Hristiyan geleneğinde (Yeni Ahit’in kendi terminolojisinde değil), Pazar günü, Mesih’in “üçüncü günde” dirilişinden sonra yeni bir yaratılışın başlangıcını simgeleyen “sekizinci gün” olarak anılmaya başlandı (Mesih üçüncü günde diriltildi). Eğer burada kastedilen bu sonraki çağrışımsa, canavarın sekizinci bir kral olarak ortaya çıkması, aynı türden bir yenilenmeye yönelik sahte bir iddia olurdu — sahte bir diriliş. Canavarın kendi dirilişi teması zaten 13. bölümde ve 16. bölümde işlenmişti; oradaki kurbağalar hem Mısır’daki kurbağa belasını hem de doğum ve dirilişle ilişkilendirilen Mısır tanrıçası Heket’i hatırlatır.1 Bu parçaları birleştirince, canavarın sekizinci günde ortaya çıkması bir yenilmezlik iddiası olarak okunur. Ama bu sahte bir iddiadır: canavar zaten “bir zamanlar vardı, şimdi yok ve yıkımına gidiyor olan” diye deşifre edilmiştir. Bu da canavarın yedilerden biri olduğunu doğrular — onların üzerinde duran bir süper kahraman değil.

On kral

Gördüğün on boynuz, henüz bir krallık almamış ama canavarla birlikte bir saatliğine krallar olarak yetki alacak on kraldır. Aynı anda birlikte hareket ederler, güçlerini canavarın temsilcilerine devrederler, onlar da canavarın gündemine boyun eğer. Birlikte, o tarihsel anda canavarın —muhtemelen tüm— dünya üzerindeki gücünü temsil ederler. 10 sayısı yine sembolik olabilir; ilk okuyucular için muhtemelen Roma İmparatorluğu’nu destekleyen kralları işaret ediyordu.

Belirtilen amaçları Kuzu’ya karşı savaş açmaktır. Göreceğimiz gibi işler oldukça farklı gelişir.

Fahişe

Fahişenin, çoğunlukla bilinçli bir karşıtlık olarak, 21. bölümdeki gelinle ve 12. bölümdeki kadınla birçok paralelliği vardır. Tabloda eşleşenler kalın, ayrılanlar italik olarak işaretlenmiştir.2

12. bölümdeki kadın17. bölümdeki fahişe19. ve 21. bölümlerdeki gelin
Çölde gizlenir (12:6)Çölde görülür (17:3)
Bir şehir: Babil (17:5)Bir şehir: yeni Yeruşalim (21:9–21)
Tanrı’sız şehirTanrı’nın şehri
Meşru çocukların anasıFahişeGelin
Zulüm gören ana (böl. 12)Zulüm gören ana (17:5; 17:16)
Kurtarılır (böl. 12)Yok edilir (böl. 17)
Bir melek onun yargısını duyurur (17:1); bu kesindir (19:9–10)Bir melek gelini duyurur (21:9–10); bu kesindir (22:6)
Çocukları vardır: soyunun geri kalanı (12:17)Çocukları vardır: fahişelerin anasıdır (17:5)Çocuklardan söz edilmez
Topluluğu doğururTopluluğu yok etmeye çalışırTopluluğun kendisidir
Güvencesi göktedir (12:1)Güvencesi uluslarda ve krallardadır (17:15; 17:18)
Mücevherlerle kaplı, ince keten giyinmiş (17:4; 18:16); bu, bozulmuşluğunu örterMücevherlerle kaplı (21:2; 21:9–23), ince keten giyinmiş (19:8); bu, Tanrı’nın görkemini ve kutsalların doğru işlerini gösterir

Fahişenin, Thyatira'da kendi başına dert açan Jezebel’le de birçok benzerliği vardır.

JezebelFahişe
Tanrı buna öncülük ettiTanrı fahişeyi yok etmeyi yüreğine koydu
Ölmeden önce Jezebel gözlerini boyadı ve başını süsledi 2.Kr 9:30Fahişe altın, mor ve kızılla süslenmiştir Vah 17:4
Jezebel kraliçedir 1.Kr 16:31Fahişe kraliçedir Vah 17:1-2 (Vah 17:18, Vah 18:7)
halkı kandırırhalkı kandırır (Vah 2:20)
Putperestlik yoluyla fuhuş 2.Kr 9:22 (2 Tar 21:13)Canavarla işbirliği yoluyla fuhuş Vah 17:1-2 (Vah 17:5, Vah 2:20-22)
Büyücü kullanırBüyücülük kullanır
Ekonomik çıkar peşindedirEkonomik zenginliğe bağımlıdır
Kutsallara zulmeder ve onları öldürür (1.Kr 19:2)Kutsallara zulmeder ve onları öldürür
Bir kalıntı direnir (1.Kr 19:18, 2.Kr 9:22)Bir kalıntı direnir
Tanrı tanıkların kanının hesabını sorarTanrı tanıkların kanının hesabını sorar
Yargı çabuk gelirMahkeme çabuk gelir (Vah 18:17, Vah 18:19)
Tanrı halefleri yargılar (2.Kr 10:19)Tanrı halefleri yargılar (Vah 2:23)

Son olarak, 13. bölümdeki ikinci canavarla yan yana çalışır, ama aynı figür değildir.3 İkinci canavarın dinde yaptığını o ticarette ve kültürde yapar.4

Fahişe ve ikinci canavar

Vahiy 13’teki İkinci CanavarFahişe
Yeryüzünde yaşayanları aldatırBütün uluslar onun büyüsüyle aldandı
İlk canavarın yetkisiyle davranırCanavarın üzerinde oturur
Tapınmayanların hepsi öldürülürKutsalların kanıyla sarhoş
İşareti olmayan kimse alıp satamazYeryüzü tüccarları onun sayesinde zenginleşti
Alınlara işaret koyarKendi alnında bir ad taşır

Son satır bir tersine çevirme içerir. İkinci canavar başkalarının alnını işaretler; fahişe ise kendi alnında bir ad taşır; sanki kendisi birinin malıymış ve yargı için işaretlenmiş gibi.5

Böylece iki bölümdeki roller birbirini yansıtır: 17. bölümde ilk canavar fahişeyi desteklerken, 13. bölümde ikinci canavar ilk canavarı destekler.


  1. Beale, s. 833. ↩︎

  2. Karşılaştırma Beale’i izler, s. 889–890. Fahişe ile gelinin iki karşıt şehir olarak ele alınışı için ayrıca s. 1117–1119’daki listesine bakın. ↩︎

  3. Bauckham, Climax, s. 20 ve Theology, s. 89; Beale, s. 148, 623, 812. ↩︎

  4. Ortak aldatma dili için: Bauckham, Theology, s. 91, 124; Beale, s. 262. Aynı kirli ruhlar ikisinde de görülür (16:13–14; 18:2): Beale, s. 894. ↩︎

  5. Bu gözlem sitenin kendisine aittir. ↩︎

Daha Derine İnin

Kaynaklar