Fahişe Kimdir Bölüm 1
Kimileri Papa olduğunu söyler, kimileri ekonomi olduğunu. Herkes olabilir — hatta kilise bile. Peki fahişe Babil kimdir?
Genel bakış
- bölüm fahişe Babil hakkındadır, ama onu tanımlamak kolay değildir, çünkü bu bölümde birbiriyle etkileşim içinde olan çok sayıda karakter vardır. Onlara birer birer bakalım.
Bölüm, büyük fahişeyle başlar: yeryüzünün kralları onunla zina eder ve o tüm dünyayı sarhoş eder. Ardından bir melek, onu saran gizemi açmaya başlar. İlk ipucu, kadının yedi başlı ve on boynuzlu bir canavarın (13. bölümden) üzerinde oturmasıdır ve kadının kendisi Babil olarak tanımlanır. Yedi baş, birbiri ardına hüküm süren yedi tepe ya da yedi kral olarak ortaya çıkar; canavarın kendisi ise sekizinci bir kraldır. On boynuz ise aynı anda hüküm süren ve tüm güçlerini canavara devreden on kraldır.
Ardından canavar kutsallara karşı savaşır, ama İsa bu savaşı kendi üstlenir — ve sahne, canavar ile kralların fahişeye dönüp ondan nefret etmesi ve onu yok etmesiyle sona erer.
Tek bir bölüm için bu çok fazla oyuncu, ama her biri resmi tamamlamak için gereklidir. Bu bölüm, şeytanın sisteminin tam bir tasvirine parça parça ulaşır. Öyleyse konuyu parçalara ayıralım.
Kızıl canavar
Bu canavarın, 13. bölümdeki İlk Canavar’la birçok paralelliği vardır. Aşağıdaki tabloda eşleşen ayrıntılar kalın, eşleşen sonuçlar ise italik olarak işaretlenmiştir.
| Vahiy 13’teki İlk Canavar | Vahiy 17’deki Canavar |
|---|---|
| 7 baş ve 10 boynuzu vardır Vah.13/1 | 7 baş ve 10 boynuzu vardır Vah.17/3 |
| Kesilmiş gibi görünen başı yeniden büyür | 5 kral düştü, yedincisi henüz gelmedi |
| Canavar rakipsiz görünür | Canavar Kralların Kralı'na karşı savaş açar |
| Küfürlü konuşma Vah.13/5-6 | Küfürlü isim Vah.17/3 |
| Karşı savaşır ve kutsalları yener Vah.13/7 | Karşı savaşır ama Kuzu’ya yenilir Vah.17/14Karşı savaşır ve fahişeyi yok eder Vah.17/16 |
| Yaşam kitabında adı yazılı olmayan herkes canavara tapar Vah.13/8 | Yaşam kitabında adı yazılı olmayan herkes şaşkına döner Vah.17/8 |
Bu canavar aynı zamanda, askeri gücü de dâhil olmak üzere, imparatorun bir resmidir; kızıl rengi ise krallığa işaret eder.
- ve 11. ayetlerde canavar üç kez şöyle tanımlanır:
- bir zamanlar vardı, şimdi yok, ama Uçurum'dan çıkıp yıkımına gidecek
- bir zamanlar vardı, şimdi yok, ama gelecek
- bir zamanlar vardı, şimdi yok, … yıkımına gidiyor
Bu, Tanrı’nın Vahiy 1:8’de Ebedi Olan, var olan, var olmuş ve gelecek olan şeklindeki kendi tanımının bir parodisidir.
Yedi tepe ve yedi kral
Kadının üzerinde oturduğu yedi tepe, Roma’yı tanımlayan yedi tepedir — bu, yorumcular arasında neredeyse oybirliğiyle kabul edilen bir sonuçtur, çünkü Roma antik çağda “yedi tepe üzerindeki şehir” olarak ünlüydü. İlk okuyucular için Roma, imparatorun makam yeriydi; imparator, sanki Tanrı’yla eşitmiş gibi Rablerin Rabbi ve Kralların Kralı olarak övülüyordu — bu, Papa ya da daha sonra Roma’da yaşamış olan başka biri hakkında bir kehanet değildir.
Aynı zamanda tepeler krallıkları da temsil edebilir, çünkü metin onları kral olarak yorumlamaya devam eder ve her kralın kendine ait bir krallığı vardır. Bu okuma, Yeşaya'da en büyük krallığın bir dağ olarak resmedilmesiyle ve Babil'in bir dağ olarak tanımlanmasıyla ve Daniel'de yeryüzünü dolduran, yeni tanrısal krallığı temsil eden dağla desteklenir. Edom’un kendi dağlık anayurdu benzer bir dile yol açtı (Edom'un dağı, Seir Dağı); ancak orada dağ, sadece sembolik bir imge değil, Edom’un gerçek toprağıdır.
Yedi kral kimdir? Beşi zaten düşmüştür, biri şu anda hüküm sürmektedir ve yedincisi henüz gelmemiştir, gelince de yalnızca kısa bir süre hüküm sürecektir. Birlikte kronolojik bir diziyi tanımlarlar ve bu süre boyunca kralların canavarı desteklediğini gösterirler. Bu, kitabın tarihlendirilmesi açısından Vahiy’in en çok tartışılan bölümlerinden biridir: bazı araştırmacılar belirli bir “altıncı kral"a (genellikle Nero) ulaşmak için Julius Sezar’dan ya da Augustus’tan itibaren gerçek imparatorları saymaya çalışır ve bunun MS 60’ların sonlarına işaret ettiğini öne sürer; erken kilisenin kendi tanıklığını (İrenaeus) izleyen çoğunluk görüşü ise, Yuhanna’nın Domitianus döneminde, MS 90’ların ortasında yazdığını kabul eder ve diziyi burada yaptığımız gibi daha sembolik okur. Belirli bir altıncı kralı adlandırmaya çalışmayacağız; mesele kesin bir sayım değil, son geri sayımın yakın olmasıdır — uyanık kalma çağrısıdır. Bu tarihlendirme sorusunun sitenin genelinde nasıl işlendiğine dair daha kapsamlı bir bakış için Vahiy'i kim, ne zaman yazdı yazısına bakın.
Ardından canavarın kendisi de yedilerden biri olan sekizinci bir kral olarak gelir. Daha sonraki Hristiyan geleneğinde (Yeni Ahit’in kendi terminolojisinde değil), Pazar günü, Mesih’in “üçüncü günde” dirilişinden sonra yeni bir yaratılışın başlangıcını simgeleyen “sekizinci gün” olarak anılmaya başlandı (Mesih üçüncü günde diriltildi). Eğer burada kastedilen bu sonraki çağrışımsa, canavarın sekizinci bir kral olarak ortaya çıkması, aynı türden bir yenilenmeye yönelik sahte bir iddia olurdu — sahte bir diriliş. Canavarın kendi dirilişi teması zaten 13. bölümde ve bazı yorumcuların kurbağaların doğum ve dirilişle ilişkilendirilen Mısır tanrıçası Heket’i hatırlattığını öne sürdüğü 16. bölümde işlenmişti — bu, Mısır’daki belalarla daha açık biçimde kurulmuş bağlantının yanında, çekici ama kesinlikten uzak bir bağlantıdır. Bu parçaları birleştirince, canavarın sekizinci günde ortaya çıkması bir yenilmezlik iddiası olarak okunur. Ama bu sahte bir iddiadır: canavar zaten “bir zamanlar vardı, şimdi yok ve yıkımına gidiyor olan” diye deşifre edilmiştir. Bu da canavarın yedilerden biri olduğunu doğrular — onların üzerinde duran bir süper kahraman değil.
On kral
Gördüğün on boynuz, henüz bir krallık almamış ama canavarla birlikte bir saatliğine krallar olarak yetki alacak on kraldır. Aynı anda birlikte hareket ederler, güçlerini canavarın temsilcilerine devrederler, onlar da canavarın gündemine boyun eğer. Birlikte, o tarihsel anda canavarın —muhtemelen tüm— dünya üzerindeki gücünü temsil ederler. 10 sayısı yine sembolik olabilir; ilk okuyucular için muhtemelen Roma İmparatorluğu’nu destekleyen kralları işaret ediyordu.
Belirtilen amaçları Kuzu’ya karşı savaş açmaktır. Göreceğimiz gibi işler oldukça farklı gelişir.
Fahişe
Fahişenin, çoğunlukla bilinçli bir karşıtlık olarak, 21. bölümdeki gelinle ve 12. bölümdeki kadınla birçok paralelliği vardır. Tabloda yine eşleşen ayrıntılar kalın, eşleşen sonuçlar ise italik olarak işaretlenmiştir.
| 12. bölümdeki eş | 17. bölümdeki fahişe | 19. ve 21. bölümdeki gelin |
|---|---|---|
| Çölde saklı Vah.12/6 | Çölde korunaklı Vah.17/3 | |
| Fahişe şehir Babil’dir Vah.17/5 | Şehirdir Vah.21/9-21 | |
| İlahi olmayan başkent | Şehir: Tanrı | |
| Meşru çocukların annesi | Fahişe | gelin |
| Peşine düşülen anne | Zulüm gören anne (Vah.17/16) | |
| Kurtarılan anne | Yok edilen kadın | |
| Melek mahkemeyi duyurur kesindir | Melek gelini duyurur kesindir | |
| Sadakat Çocuklar | Sadakat Çocuklar | |
| Topluluğa doğum verir | Topluluğu yok etmeye çalışır | Topluluk olur |
| Güvenliği gökte | Güvenliği uluslarda ve krallarda (Vah.17/18) | |
| Mücevherlerle kaplıTuval giymiş (Vah.18/16)bu da onun yozlaşmasını örter | Değerli mücevherlerle kaplı (Vah.21/9-23)Saf beyaz tuval giymiş (Vah.18/16)bu da Tanrı’nın görkemini ve kutsalların doğru işlerini yansıtır |
Fahişenin, Thyatira'da kendi başına dert açan Jezebel’le de birçok benzerliği vardır.
| Fahişe | Jezebel |
|---|---|
| Tanrı buna öncülük etti | Tanrı fahişeyi yok etmeyi yüreğine koydu |
| Ölmeden önce Jezebel gözlerini boyadı ve başını süsledi 2.Kr.9/30 | Fahişe altın, mor ve kızılla süslenmiştir Vah.17/4 |
| Jezebel kraliçedir 1.Kr.16/31 | Fahişe kraliçedir Vah.17/1-2 (Vah.17/18, Vah.18/7) |
| halkı kandırır | halkı kandırır (Vah.2/20) |
| Putperestlik yoluyla fuhuş 2.Kr.9/22 (2 Tar.21/13) | Canavarla işbirliği yoluyla fuhuş Vah.17/1-2 (Vah.17/5, Vah.2/20-22) |
| Büyücü kullanır | Büyücülük kullanır |
| Ekonomik çıkar peşindedir | Ekonomik zenginliğe bağımlıdır |
| Kutsallara zulmeder ve onları öldürür (1.Kr.19/2) | Kutsallara zulmeder ve onları öldürür |
| Bir kalıntı direnir (1.Kr.19/18, 2.Kr.9/22) | Bir kalıntı direnir |
| Tanrı tanıkların kanının hesabını sorar | Tanrı tanıkların kanının hesabını sorar |
| Yargı çabuk gelir | Mahkeme çabuk gelir (Vah.18/17, Vah.18/19) |
| Tanrı halefleri yargılar (2.Kr.10/19) | Tanrı halefleri yargılar (Vah.2/23) |
Son olarak, fahişenin 13. bölümdeki İkinci Canavar’la da birçok paralelliği vardır.
Fahişe ve ikinci canavar
| Vahiy 13’teki İkinci Canavar | Fahişe |
|---|---|
| Yeryüzünden gelir | Çölde oturur |
| Kuzu gibi iki boynuzu vardır | Kuzu'nun gelini gibi giyinmiştir |
| (İlk) canavarın gücüyle hareket eder | (İlk) canavarın üzerinde oturur |
| Gökten ateş düşürebilir Vah.13/13 | Ateşle yargılanacaktır Vah.17/16 (Vah.18/9) |
| Ona tapmayan herkes öldürülür | Kutsalların kanını içer |
| Alına ve ele bir işaret koyar Vah.13/16 | Alnında bir işaret vardır: Babil yazar Vah.17/5 |
| İşaret olmadan alım satım yapılamaz | İşaret olmadan alım satım yapılamaz (Vah.18/11-17) |
| Bilgelik gerektirir | Bilgelik gerektirir |
Güç dengesi burada da tersine döner: 13. bölümde gökten ateş düşürüyordu, şimdi ise ateşle yok ediliyor; orada başkalarının alnına işaret koyuyordu, burada ise kendisi bir köle gibi alnına damgalanıyor.
Böylece iki bölümdeki roller birbirini yansıtır: 17. bölümde ilk canavar fahişeyi desteklerken, 13. bölümde ikinci canavar ilk canavarı destekler.